Wingsuit flying — menneskets drøm om å fly

Wingsuit flying kombinerar fallskjermhopp med ein fugledrakt som skapar lift. Vi kartlegg bransjastatus, teknologien som har gjort det mogleg, og kva som venter neste tiår.

Menneskets drøm om å flyga frå utan motorar er så gamal som mytologien sjølv — Ikaros, Pegasos, alle klassiske flytta dreiar seg om menneske som spreider vintene og strevar opp. I dei siste 20 åra har wingsuit flying gjort denne drømmen til ein realitet. Det er ikkje «ekte» flying — teknisk sett er det kontrolert fritt fall — men når ein wingsuit-flygar navigerer gjennom lufta med horsontal rørsla, kjenslan av å flyga er overbevisande. Wingsuit flying byrja på 1990-talet då fallskjermdykkarar eksperimentera med små kanvas-padlar knytt til armane og bena. I dag er wingsuitane høgteknologiske plagg av ripstop-stoff, laminert tekstil og aerodynamisk design. Dei skapar så mykje lift at ein fallande person kan halde seg «flytande» på same høgd eller til og med klyva medan han dykkar ned i ein saktare tempo enn normale fallsjerming.

Ein wingsuit arbeitar på same prinsipp som ein aerodynamisk vinge på eit fly — ved å stokka trykkforskjellar rundt materialet. Når ein fallande person spreider armane og bena, og wingsuit-membrana er spenna stram, skapar det ein bued flate som svingar gjennom lufta. Tyngdekraften dreg dei ned, men liften (oppdrifta) frå vingen dreg dei framover. Det resultatet er ein vektor-bevegelse: i stad for å falla rakt ned, dykkar fugelen ned medan han «flygar» framover. Proporsjonane varierer. Ein dyktig wingsuit-flygar med ei optimal suit kan oppnå eit glideforhold på omkring 2,5:1 — for kvar meter han dykkar, flygar han 2,5 meter horisontalt. Noviser klarer 1,5:1. Spesialiserte racer-suits kan oppnå 3:1 eller betre, men dei krev meister-nivå teknikk.

Wingsuit flying har ein høg dødsrate — omkring 30–50 dødfall årleg globalt. Det høyrest bøkels ut, men det må setast i perspektiv. Det er mange færre dødfall enn i standard fallskjermdykking når ein ser på antall deltakerer. Dei fleste ulykkar skjer fordi: 1. Pilotar får lav bevisstheit/panikk under høgt adrenalin 2. Dei klikkar med fjellsider, tre eller andre objekt 3. Dårleg equipementvedlikehold eller falsk teknikk 4. Uttraining eller risikovurdering De beste wingsuit-pilotane trenar intensivt, brukar high-end simulator, har strenge sjølvdiagnostiprotokollar, og tek ikkje risiko som dei ikkje kan kalkulera. Det er ein sport for seriøse menneske, ikkje for eventyrlyste nysjarar.

Wingsuit flying er ein liten men vaksande bransjje. Vi ser interessant data om vekst, sikkerheit, og fremtidstendensar.

Wingsuit-teknologien evoluyerer raskt. Nya materialer som carbon-fiber-composite innbinde gjer suitane sterkare og lettare. Aerodynamisk design forbetrar kontinuerleg. Det finst til og med ekspermenta med ekstra små propellar-assisterte wingsuits — kva ville tatt det heilt til eit nytt nivå. Anne område som voksjer er GPS-monitoring og augmented reality. Pilotane brukar allereidy droneovervaaking og GoPro-innsamling, men framtidsmålsetjingar kunne vere AI-assiterte navigasjonssystem som varsel pilotar um trygg flyvrutor og potensielle risikoar i realtid. Virtuell trainering er òg på oppstø — simulatorar som kan rep wingsuit-flying utan fysisk risiko.