Dronepilotane som byggjer framtida: Frå leketøy til profesjonalt verktøy

Frå hobby til industri: Dronane endra alt

For ti år sidan var droner berre leker for teknologinørdar. I dag er dei kritiske verktøy i bygging, jordbruk, logistikk, og ein lang rekke andre industrier. Noreg har blitt ein av dei ledande nasjonane innan drone-innovasjon, med hundrevis av selskap som utnyttar teknologien på kreative måtar.

Ein dronepilot i dag kan gjere arbeid som tidligere kravde helikopter-timingar og lange timar med manuell inspeksjon. Ein drone kan kartlegja ein heil gard på minutter, inspeksja ei kraftlinje utan å riskera menneskeliv, eller levera medisinar til ein fjerning.

Denne transformasjonen er ikkje ferdig. I Noreg er det noko av den mest spennande drone-innovasjonen i verda, og det har potensial til å omforme korleis vi arbeider.

Historia: Frå DJI-dronen til profesjonell teknologi

Drones som vi kjenner dei i dag, med digitale kameraer og GPS, dukka opp rundt 2013-2014. DJI Phantom-serien var eit gjennomslag — dei var rimelige, enkle å fly, og hadde decent kamera. Plutseleg kunne vanlige menneske ta drone-foto.

Medan hobbyen voks, såg forretningsfolk mulegheitene. Ein drone kan kartlegja land mykje billigare enn ein surveyor. Ein drone kan inspeksja kraftlinjer utan at ein menneske treng å klattra. Ein drone kan levera små pakkar.

I Noreg starta ein drone-revolusjon rundt 2015-2016. Bedrifter som Flyby Technology og mange andre skapte profesjonelle drone-løysingar spesielt tilpassa norsk industri — ikkje berre generiske hobbydroner.

Kva gjer dronane i dag? Fem sterkaste bruksområda

Kartlegging og inspeksjon — Drone med termalkamera kan inspeksja straumtårn og kraftlinjer utan å riskera menneskeliv. Det er nokre få industriar som kunne gjere desse oppgåvene før. Jordbruk — Droner med sensor kan analysera jordhelsa, fuktighet og insektskade. Bønder kan behandla berre dei område som treng det, som sparar både pengar og kjemikaliar. Leveringar — Medan helikopter-leveransar er dyrt, kan små drone-leveransar vere billeg. I Noreg testar Mattilsynet drone-leveransar av medisinar til fjerntliggjande område. Konstruksjon og anlegg — Drone-kartlegging gjer det mykje lettare å planlegja byggjerigg og følgja prosessan. Katastrofehjelp — Etter skred, styrtregn, eller brannar, kan droner kartlegja skadar før menneske kan gå inn.

Tall og trender

Drone-industrien i Noreg veks raskt, men det er framleis stor potensial for ekspansjon. Reguleringane har vorten lettare dei siste åra, som opnar for nye applikasjonar.

Frå grunnleggjar: «Dronane skal ikkje erstatta menneske»

Bjørn Erling Andersen, grunnleggjar av DroneMapper AS, seier at det største potensialet ligg i å gjere arbeid som før var farleg eller dyrt. Ein drone kan kartlegja ein kraftlinje på ti minutter. Det same skulle ta ein menneske ein heil dag, og det var livsfarlegt. Vi gjev industriane det same biletet, men på ein meir trygg og effektiv måte. Han ser framover: «I 2027 trur eg vi vil sjå meir autonome droner som arbeider utan direktøverkåring. Vi vil sjå droner som jobbar saman med menneske på byggjeplassane.»

"Ein drone kan kartlegja ein kraftlinje på ti minutter — det same skulle ta ein menneske ein dag, og det var livsfarlegt."

Framtida: Autonome droner og AI-pilotane

Neste generasjon drones vil vere meir autonome. I dag må ein pilot styre dronen, eller så må han minst overvåke den. I framtida vil dronen kunne få ein oppgåve og gjere det sjølv.

AI vil spilll ein stor rolle. Machine-learning-algoritmar kan lære å erkjena skade, sjukdom i grøda, eller sikkerheitsmessige problem betre enn menneskelege øyne. Ein drone med AI kan tolka fotoa.

Det største spørsmålet er regulering. I dag er det striktar reglar rundt drone-flying i befolka område. Men når dronane blir meir autonome og sikker, kan desse reglane slappast til. Og det kan opne opp eit heilt nytt marked.